Kafli 10 af 13

Úrskurðurinn

Þrálát verðbólga á Íslandi er ekki gjaldmiðilsvandi, ekki alþjóðlegur framboðsskellur, ekki launaþrýstingur, ekki útgjaldaþensla ríkisins, og ekki vandamálið um kjölfestu verðbólguvæntinga sem Seðlabankinn hefur skrifað vinnuskýrslur um. Hún er eftirspurnarskellur á húsnæði vegna hraðrar fólksfjölgunar sem rekst á framboðsvél sem, á öllum stigum sem máli skipta, byggði rangt húsnæði ofan á fjársveltum opinberum grunni — og hver einasta stofnun sem hefði getað stýrt því sem var byggt ákvað að gera það ekki. Krísan er alfarið innlend og hún er kerfislæg.

Kerfislægir þættir magna hana upp: verðtrygging sem breytir húsnæðisskorti vélrænt í skuldir heimilanna, ríkisfjármálakerfi sem mokaði út örvunarpakka í faraldrinum af fullum krafti en lét húsnæðislínuna dragast saman að raungildi á sama tíma, og sjálfvirkt viðbragð með vaxtahækkunum þar sem bæði rökin og afleiðingarnar orka tvímælis.